Being born is like being kidnapped. And then sold into slavery.
+ „Odlična stvar u vezi sa ovom zemljom je to da je Amerika započela tradiciju u kojoj najbogatiji ljudi kupuju suštinski iste stvari kao i najsiromašniji. Možete da gledate TV i vidite Coca-Colu i znate da i predsednik pije Colu, Liz Taylor poje Colu i, zamislite, i vi možete da pijete Colu. Cola je Cola i ne postoje pare kojima možete kupiti bolju Colu od one koju pije propalica na uglu. Sve Cole su iste i sve Cole su dobre. Liz Taylor to zna, Predsednik to zna, propalica to zna i vi to znate.
- The Philosophy of Andy Warhol: (From A to B and Back Again), 1975,
+ Business art is the step that comes after Art. I started as a commercial artist, and I want to finish as a business artist.
+ I loved working when I worked at commercial art and they told you what to do and how to do it and all you had to do was correct it and they’d say yes or no. The hard thing is when you have to dream up the tasteless things to do on your own.
+ I do the same thing everyday. I go to work and paint. I try to turn out as many pictures as I can.
+ I paint anybody, anybody that asks me.
+ I always think I don’t do the first one good, so I try to do it more.
+ Making money is art and working is art and good business is the best art.
( Pravljenje para je umetnost i rad je umetnost i dobar biznis je najbolja umetnost)
+ Death means a lot of money, honey. Death can really make you look like a star.
+ Fantasy love is much better than reality love. Never doing it is very exciting. The most exciting attractions are between two opposites that never meet.
+ Why do people think artists are special? It’s just another job.
+ I have Social Disease. I have to go out every night. If I stay home one night I start spreading rumors to my dogs.
+ Don’t pay any attention to what they write about you. Just measure it in inches.
+ I suppose I have a really loose interpretation of ‘work’, because I think that just being alive is so much work at something you don’t always want to do.
+ „My instinct about painting says, ‘if you don’t think about it, it’s right.’ As soon as you have to decide and choose, it’s wrong. And the more you decide about, the more wrong it gets.“
Apsolutni prototip američke kulture, antiheroj, rođen siromašan i anoniman 1928. u Pitsburgu, nestao je u jeku svoje slave 1987. posle jedne banalne operacije. Ambiciozna izložba sada pokušava da rasvetli njegov opus koji čine slike, fotografije, filmovi… Sve je tu da se iščita čudesna planeta Vorhol, koliko mondenska i umetnička, toliko tužna i vesela. Reprezentativna pariska postavka (250 portreta) pod pokroviteljstvom LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton), plod je saradnje Gran Palea i Muzeja Endija Vorhola u Pitsburgu.
Kako po ko zna koji put iznova otkriti Vorhola, idola umetnosti, jednog od retkih čije se delo začas može identifikovati. Amerikanac prve generacije, dete izbeglica, odanih vernika katolika, Vorhol nije ni mogao izrasti u ispraznog dokoličara. U njemu je postojala doza naivnosti koju je prihvatio kao svoj znak, iskoristio je i postavio na scenu. „To je upravo ono što i jeste njegova umetnost”, tvrdi Alan Kief, komesar ove izložbe posvećene „majstoru ikona XX veka”. Paradoksalno jeste, ali sam Endi na slikama ima tužan izgled, a veselu paletu, oštro oko Apaša i srce usamljenika uprkos gomili koja ga je vazda pratila. Dokaz su njegovi radovi – „Merilin”, „Liz”, „Brando”, „Elvis”, „Mao”…
Merlin Monro
Šetnja kroz Endijev svet upotpunjena je glamuroznim facama iz „Studija 54”, njujorškog noćnog kluba podjednako legendarnog kao što je bila i njegova radionica poznata kao „Factory”, u kojoj je poslednjih godina ne samo radio nego i primao mlade umetnike. Bez predoziranja, dela su raspoređena u 15 sala ofarbanih u boje njegove palete, oranž, mat crvenu, englesku crvenu, mirnu plavu… Kako bi se drugačije mogla danas nazvati njegova karijera ako ne istorijom jedne pop ambicije.
Sin čeških imigranata, rođen na početku velike ekonomske krize, onomad 1928, patio je čitavog života od bolesti zvane „neodoljiva privlačnost novca”. I još jedne, patološke vezanosti za majku od koje se nikad nije odvajao, govoreći da bi voleo da umre pre nje. Da li iz straha da ona ne pronađe njegov intimni dnevnik ili vibrator?! Još u detinjstvu je hteo da bude neko drugi misleći da je mnogo ružan. Nikad to nije krio. Naprotiv. S tim je u javnost izlazio uveren da nije rođen takav kakav je da bi živeo u senci. Njegov idol je bio Truman Kapot, od 1949. kada se nastanjuje u Njujorku, sa diplomom likovnjaka u džepu. Njujork je u to vreme centar sveta, grad u kome je uspeh – posao. Vorhol to zna i tada uzima ime pod kojim ga svi znamo. Godine 1960. kada Kenedi stiže u Belu kuću, jesu godine roka, majica sa likom Čea, stripova, televizije i reklame. U reklami Endi vidi svoju šansu da s pompom uđe u džet-set. Crta cipele, što mu donosi nadimak „Leonardo da Vinči obuće”. To su i godine kada stematizuje svoje prve serigrafije („Campbell Soup Can”, „Dollars”…), a 1962, godina smrti Merilin (koju smatra „osobom poput tolikih drugih”). Pop umetnik je urbani lik, voli objekte i slike, robu svake vrste. U tu robu spadaju i fraze kao što su: „U mehaničkom svetu, umetnik postaje mašina”. Za novac naravno. Zato sebe smatra biznis umetnikom, nikad se ne ustručavajući da naplaćuje svoje ime, bilo gde.
„Rad je kultura”, takođe izjavljuje i radi kao lud. „Rad je i samodisciplina.” Drži se toga i nikad ne staje. Ostavio je za sobom 2.000 slika uz slavni „Factory” u kome su radile zveri koje je zvao Drela (od Drakula i Cinderella/Pepeljuga). Kada je godine 1963. ubijen Džon Kenedi – događaj koji će potresti čitav svet – Vorhol svoju sivu periku zamenjuje srebrnom. Sve se više zanima za film i snima… s ciljem da zabeleži najobičnije situacije, „Sleep”, „Eat”, „Drink” („Spavati”, „Jesti”, „Piti”)… Novi posao mu oduzima sve vreme. Umalo da ga ne zaustavi jedna histerična feministkinja kada je 3. juna 1968. pucala u njega. Objavljeno je da je klinički mrtav. Operisan je bez nade. Vaskrsava. „Toliko sam izušivan da ličim na Diorovu haljinu”, zaključuje dendi koji to nikad nije prestao biti.
Njegov mozak i dalje radi kao sat. Godine 1969. osniva magazin „Interview”, prodajući svoje ime nekolikim kompanijama kao što su „Air France”, „Pioneer Electronics Corporation”… Od kada je naslikao „Merilin”, narudžbine mu pljušte. Ima ih preko mere, stotinu godišnje. Svi žele njegova ulja. Ko bi bila Norma Džin Bejker da ne bi njega, Vorhola. On ju je načinio ikonom.
Posle majčine smrti, 1972, još je sumanutiji u poslu. Izlaže po čitavom svetu, ali ništa novo. Spava uvek sam, šalje dvojnike da daju intervjue umesto njega, priprema TV program, razmišlja o smrti „koja takođe može biti zvezdana”. Vorhol je liberalnu i tehničku mondijalizaciju doveo do cinizma. Zato su njegove izložbe levičarske, deprimirajuće. Kritički umovi kažu da je upao u zamku onoga što je osuđivao, to jest potrošačkog društva. Naklonjeni mu pak da je zaslužan bar što je uspeo da izmiri umetnost i stvarnost – ako ni zbog čega drugog!
+ Uh, gee, great.
Komentari